Praca wolontaryjna w charakterze opiekunów i animatorów w Majes, Peru.

W ostatnich dniach września, podobnie jak w zeszłym roku, odbył się coroczny Kongres Salezjańskich Szkół Technicznych w Peru. Tym razem miejscem spotkania było miasto Huancayo leżące w środkowej części Peru. W tamtejszym oddziale salezjańskiej szkoły pracuje misjonarz z Polski Ks.Jan Pytlik.

Zaraz po rozgrywkach sportowych w Arequipie na to doroczne spotkanie z tego miasta wyruszyły dwa busy z pracownikami i uczniami reprezentującymi szkoły z Majes i Arequipy. Całej ekipie dowodził oczywiście nasz dyrektor, Ksiądz Andrzej, a w składzie znaleźliśmy się również my.

Podróż minęła spokojnie ale bardzooo się dłużyła. I choć Ksiądz wybrał alternatywną drogę przez dolinę Rio Canete aby ominąć Limę i korki to droga wyniosła całą noc i dzień. Widoki były imponujące, co stanowiło wystarczającą rekompensatę długiej podróży dla wszystkich.

Zajechaliśmy wieczorem. Na miejscu przywitał nas Ksiądz Jan i zaprowadził najpierw na kolację a później do pokojów na nocleg po długiej trasie. Kolejnego dnia była niedziela. Zaczęliśmy od wspólnej uroczystej Eucharystii, której przewodniczył peruwiański czarnoskóry Ksiądz, mający niesamowitą charyzmę. Msza wyglądała niemal jak w Afryce:) Popołudniu Ksiądz Andrzej zabrał nas wszystkich na przejażdżkę po mieście i na obiad. Zna on te rejony bardzo dobrze, bo pracował tu wiele lat. Wieczorem jedna z pracownic szkoły, znajoma księdza Jana i Andrzeja zaprowadziła nas na parafię w Huancayo prowadzoną przez księży Polaków z diecezji Tarnowskiej. Jakież było zaskoczenie gdy okazało się że z jednym z nich , Księdzem Antkiem Lichoniem Lidka była kiedyś na oazie z dziećmi niepełnosprawnymi w Kąclowej koło Grybowa:) Gaworzyliśmy długo z naszymi rodakami przy prawdziwie Polskiej kolacji.

W kolejnych dniach , korzystając z tego, że nie musieliśmy uczestniczyć we wszystkich spotkaniach kongresu wybraliśmy się troszkę pozwiedzać okolicę.

I tak jeden dzień poświęciliśmy na trekking pod pięknym masywem Nevado Huaytapallana na wysokości 4550- do 4950mnpm. Było pięknie, pozostał jednak niedosyt, że z powodu ograniczeń czasowych nie udało się wyjść na jeden z wierzchołków tej pięknej góry. Zabrakło jeszcze jednego dnia. Udało nam się pochodzić troszkę po lodowcu używając sprzętu (czekana, raków) . Nawet poczuliśmy się potrzebni ucząc co poniektórych peruwiańskich uczestników wycieczki używania tego sprzętu. Bardzo nam dziękowali bo jak się okazało przewodnik tej wycieczki jak i uczestnicy nie mieli zielonego pojęcia, że taki sprzęt istnieje. Nie polecamy górskich przewodników wycieczek w tamtych rejonach. Po prostu brak im profesjonalizmu.

Kolejne dwa dni poświęciliśmy na szybki wypad do dżungli. Miejscem docelowym była miejscowość La Meced położona w tzw: Selva alta (dżungla górska). Teren jest jeszcze górzysty ale klimat, flora i fauna już typowe dla dżungli. Okolica była niegdyś zasiedlona przez uchodźców z Italii, Austrii i Niemiec którzy uciekali przed reżimem faszystowskim dlatego pewien procent społeczności ma białą karnacje i nikogo nie dziwi w tej okolicy widok „gringo”.

Pierwszego dnia zobaczyliśmy ogród motyli, gdzie teoretycznie, wśród pięknej roślinności przechowywane są motyle i zwierzęta które potrzebują pomocy. Pani przewodniczka była bardzo dobrze przygotowana dlatego chyba można im uwierzyć. Potem udaliśmy się na wzgórze obok miasteczka z krzyżem. To taki punkt widokowy tyle że już w dżungli. Roślinność i odgłosy tam panujące są po prostu niesamowite. Ciągły hałas żyjącej puszczy, śpiew ptaków, owadów i innych stworzeń. W Polsce czegoś takiego się nie doświadczy. Na wieczór udaliśmy się nad jeden z wielu w tamtejszej okolicy wodospad o nazwie Borgona . Kolejnego dnia pojechaliśmy na tzw:”Tour po dżungli” a tak naprawdę na wycieczkę obiadową po okolicy. Jednym z punktów była wizyta u Indian z plemienia Pampa Michi. Indianie ci obecnie żyją głównie z turystyki organizując pokazy dla poszczególnych grup. Trochę to kiczowate ale warte zobaczenia. Z ciekawych miejsc widzieliśmy jeszcze dwa dosyć pokaźne wodospady o nazwach: Bayoz i Welon Narzeczonej. Ogólnie bardzo piękna wycieczka.

W drodze powrotnej z dżungli zatrzymaliśmy się na nocleg u dwóch innych Polskich misjonarzy posługujących w miejscowości Marco koło Jauja. Są to ksiądz Marcin Ołów z diecezji ełckiej i ksiądz Krzysztof Gabryś z Krościenka n/d , parafii która gościła nas na niedzieli misyjnej w Polsce . Zostaliśmy znów bardzo mile przyjęci i skończyło się na „nocnych rozmowach Polaków”

Po niespełna tygodniu pobytu pełnego wrażeń zebraliśmy się w drogę powrotną do Majes (inni do Arequipy). Tego ostatniego dnia wraz ze wszystkimi uczestnikami kongresu zwiedziliśmy jeszcze jedno z bardzo ważnych miejsc w Peru. Jest to franciszkański klasztor „Santa Rosa de Ocopa”, miejsce z którego pierwsi franciszkańscy Misjonarze zaczynali ewangelizować całą Amerykę Południową. Bardzo piękne miejsce. Na koniec zjedliśmy uroczysty obiad wraz ze wszystkimi uczestnikami, pożegnaliśmy się dziękując księdzu Janowi za gościnę i ruszyliśmy w drogę powrotną. Nie obyło się bez wrażeń. Na górskiej przełęczy na wysokości 4800mnpm na drodze między Huancayo a Limą, która wiedzie wzdłuż słynnej trasy kolei Malinowskiego w późnych godzinach wieczornych o zmroku sypał śnieg. Dla nas to nic dziwnego w przeciwieństwie dla Peruwiańczyków, dla których śnieg na drodze to nie lada wydarzenie. Nasz kierowca „Pancio” też był wyraźnie przestraszony:) Na szczęście obyło się bez stłuczek. Podróż minęła spokojnie. Nocowaliśmy w Limie u Księdza Ryszarda Łacha gdzie spotkaliśmy jednego z wolontariuszy Mirka, który wyjechał w tym roku niemalże równo z nami i z którym byliśmy w Polsce na jednej z niedziel misyjnych na Opolszczyźnie. Miło było pogadać po tak długim czasie. Mirek bardzo dobrze już sobie radzi pomagając Księdzu Ryśkowi w prowadzeniu domu dla „chłopców ulicy” w Limie:) Dalsza podróż minęła bez większych przygód.

Bardzo dziękujemy za ten tydzień pełen wrażeń naszemu Księdzu Andrzejowi jak również za gościnę przede wszystkim Księdzu Janowi Pytlikowi i Księdzu Ryśkowi w Limie. Pamiętamy też o Diecezjalnych Księżach misjonarzach z Huancayo i z Marco. Wielkie dzięki za wszystko!:)

Istnieje w polskim języku potocznym lub bardziej slangowym wyraz „maniana”, który oznacza po prostu dziadostwo, coś bardzo kiepskiego itp. Etymologii tego słówka można by szukać w mentalności narodów południowo amerykańskich, w tym w Peru. Dlaczego???

W języku hiszpańskim używanym w niemalże całej Ameryce Południowej i środkowej słowo „mañana” oznacza „jutro”. Nie było by w tym nic nie zwykłego gdyby nie okoliczności w jakich używają (a w naszych oczach, gringo- nadużywają) go tutejsi. Dla nich odkładanie wszystkiego na jutro, co uwielbiają robić to rzecz naturalna, a w naszych oczach wprowadza to wielki nieład, bałagan i… dziadostwo. Co gorsza (w naszych oczach) społeczeństwo praktykujące to nagminnie funkcjonuje i jak się okazuje całkiem nieźle sobie radzi.

Przykładów na to można by wymieniać tysiące. Na przykład Peruwiańczyk gdy spali mu się żarówka w samochodzie nawet nie myśli jej wymienić tego samego dnia jak przykładny europejczyk, bo przecież może to zrobić “mañana” (czytaj jutro). Oczywiście nie zrobi tego kolejnego dnia bo przecież można to zrobić “mañana” itd. Jest możliwość, że zrobi to jak już popalą i popsują się wszystkie i nic nie będzie widział na drodze przy założeniu, że używa swego pojazdu nocą bo jeśli nie to po prostu ich… nie wymienia, odkłada na kolejne jutro:) I tak właśnie po Peru i innych krajach Ameryki Południowej jeżdżą (w naszych oczach gringusów) zdezelowane samochody, póki nie staną na drodze; jeżdżą bo wszystkie usterki można zrobić „mañana”, chyba że samochód się tak rozklekota, że dalej nie pojedzie. Tak tu funkcjonuje po prostu wszystko, np: policja, urzędy… Kolejny przykład to np: moja podróż z peruwiańskimi przyjaciółmi po kontener darów z Kanady do Ilo. (szczegóły dwa wpisy wstecz, zapraszam do lektury).

My, żyjąc tu już prawie rok troszkę przyzwyczailiśmy się i zaczęliśmy to rozumieć ale musieliśmy przejść przez tą trudną drogę tak jak teraz przechodzą nasi nowi wolontariusze Michał i Edyta. Wszystkiemu się dziwią, pytają jak tak można, czasami nie wiedzą czy się śmiać czy płakać. Ostatnim wydarzeniem, które nas wszystkich rozbroiło był zakup motocykla dla Ceo, nawet może nie zakup jak czekanie już dwa tygodnie na fakturę potrzebną do załatwienia wszystkich formalności związanych z rejestracją. Pan w sklepie każdego dnia ma tylko jedną ripostę na nasze żale: „mañana”:) Nasi peruwiańscy przyjaciele, np. Fredy zapewniają że nic się wielkiego nie dzieje, tak to tu jest. Każdy Peruwiańczyk rozmawiając z tobą w takiej sytuacji i wypowiadając magiczne „mañana” śmieje się beztrosko patrząc Ci w oczy jak by chciał dodać: „Gringo, jutro też jest dzień, odpuść sobie, po co grzać głowę”

Innym z przykładów mentalności dla nas nie zrozumiałej to pojęcie „una hora peruana” (jedna godzina peruwiańska). Polega to na tym, że Peruwiańczyk gdy umówisz się z nim np. na 15.00 to, jeśli w ogóle przyjdzie (bo może przyjść też „mañana”) to spóźni się jakieś kilkadziesiąt zazwyczaj minut. Gdy Ty pytasz go „dlaczego??” „ja tu czekam tyle na Ciebie…itp” on odpowiada Ci ze stoickim spokojem i uśmiechem na twarzy że np : musiał wydoić krowę, albo zerwać owoce w drzewa. Jego wyraz twarzy i spojrzenie jakby mówiły: „Gringo , o co Ci chodzi, przecież mogłeś sobie odpocząć czekając na mnie, to ja Ci tak naprawdę robię przysługę, a zresztą jutro przecież też jest dzień”:) Najlepiej widać u nas „una hora peruana” na oratoriach gdy dzieci ze swoimi rodzicami przychodzą za KAŻDYM razem zamiast na 15.00 to w okolicach 16.00 a my bez skutku im powtarzamy, że oratorium jest ZAWSZE o 15.00.

My wychowani w kulturze pogoni za każdą sekundą czasu nie do końca rozumiemy jak się to wszystko ma odnośnie np.: naszego pana ze sklepu motocyklowego. Zobaczymy, czas pokaże   Słowo „mañana” oznaczające tu po prostu „człowieku, zaczekaj” u nas znaczy totalny bałagan, dziadostwo. Gdy patrzymy na to z boku, tak to wygląda, ale tak naprawdę jest w tym pewien rodzaj harmonii nie osiągalny dla białych gringo. Ci ludzie po prostu prawie NIGDY się nie śpieszą jak to u nas często bywa gdy próbujemy czasami bezskutecznie nawet prześcignąć się z czasem, którego przecież wszyscy mamy danego od Boga po równo. My w „cywilizowanym świecie” doprowadzamy się w ten sposób do pewnego rodzaju zaszczucia a Latynosi patrzą na nas ze śmiechem i ze stoickim spokojem mówią „mañana Gringo”, bo przecież jutro też jest dzień….

Grzesiek

W Andyjskim paśmie Cordillera Carabaya na wysokości 4150 mnpm leży niewielka, ale przepięknie położona miejscowość Ajoyani. W to właśnie miejsce wybraliśmy się (ja- tzn: Grzesiek) z naszym Dyrektorem Fredym w sprawach służbowych pod koniec sierpnia. Sprawa była warta wysiłku podróży; mianowicie chodziło o projekt zrobienia przez nasze Ceo kilkuset drzwi i okien do szkół tej miejscowości. W celu pozyskania tego projektu należało złożyć dokumenty w miejscowym urzędzie gminy jak również spotkać się z tutejszym alcade (burmistrzem) aby skutecznie wypromować naszą szkołę w tym pięknym, odległym, andyjskim regionie Peru.

Podróż rozpoczęliśmy rano. Po przyjechaniu na terminal w Arequipie kupiliśmy bilety na autobus wyjeżdżający o 13.30 do miasta Juliaca. Fredy wybrał się na miasto, ja natomiast czekałem do tej godziny „odpoczywając” w stylu peruwiańskim na terminalu. Autobus firmy „ Transzela” okazał się dosyć niebezpiecznym środkiem transportu. Szczerze nie polecam tej firmy a wybór innych jest naprawdę duży. Ale cóż, Polak mądry po szkodzie. Autobus tej firmy był jednym z wielu peruwiańskich pomysłów lat dziewięćdziesiątych. Mianowicie wpadli oni na to, że stare wysłużone ciężarówki, zwykle marki Volvo można „przerobić” na autobusy usuwając dotychczasowe nadwozie ciężarówki i ubierając podwozie z układem napędowym w nowocześnie wyglądającą, dwupiętrową zazwyczaj karoserie autobusu z plastikowymi wykończeniami tapicerki. Kicz nad kicze!! Po latach wygląda to tak , że wsiada się do jeszcze jako tako wyglądającego autobusu piętrowego ale we wnętrzu już okazuje się że wszystko się delikatnie mówiąc „sypie” nie mówiąc o komforcie i bezpieczeństwie podróży, bo prawdę mówiąc jedzie się zdezelowaną ciężarówką z nadwoziem autobusu piętrowego. Przed zakupem biletu w Peru polecam najpierw przyglądnąć się autobusowi na terminalu a następnie wybrać firmę, która dysponuje nowszymi autobusami, tym bardziej, że ceny są zazwyczaj jednakowe, co najwyżej o kilka soli droższe.

Podroż „Transzelą” była dosyć męcząca. Wybraliśmy miejsca na górnym pokładzie z samego przodu przy szybie. Kierowca okazał się dosyć nerwowy, jakby nie do końca znający możliwości swojego pojazdu, do tego fotel Fredyiego był zepsuty i ciągle składał się do tyłu wprost na peruwiańską młodą mamę z dwojgiem małych dzieci. Po kilku godzinach ostrej jazdy, na szczęście bez wypadku, wieczorem dojechaliśmy do Juliacy.

Po kilkunastu minutach okazało się że firma „Transzela” jest dla nas jednak bardzo pechowa. Dokładnie mówiąc dla Fredyego, bo zgubił „gdzieś” swój portfel z wszystkimi dokumentami i pieniędzmi. Gdzie???? Po kontakcie przez telefon z „obsługą” naszego autobusu z terminalu firmy „Transzela” okazało się, że w naszym wspaniałym autobusie na zepsutym fotelu (wpadł między fotele). Autobus wracał już nocnym kursem do Arequipy. Dobrze że ja miałem jakieś pieniądze bo sytuacja mogłaby być kiepska. Fredy „dogadał” się z obsługą terminalu, że portfel dojedzie pierwszym porannym kursem z Arequipy „Transzeli” do Juliacy i będzie już na 7.30 rano. Znaleźliśmy hostal w okolicach terminalu jednak dla Fredyego ta noc nie była spokojna. Mój peruwiański przyjaciel docenił nawet palnik z menażką, który zawsze biorę gdy jadę w nieznane mi tereny, bo dzięki niemu mógł zjeść na kolacje „gorący kubek” pieczarkowej z Polski. W Majes śmiał się ze mnie, myśląc zapewne „Gringo, po co Ci to?” Wieczorem stwierdził, że to bardzo przydatna rzecz i ze kupi sobie w razie trzęsienia ziemi. Rano okazało się że portfel „jeszcze” nie dojechał i będzie na południe (jak to w Peru bywa, haha). Po przeliczeniu ewentualnych kosztów podjęliśmy decyzje,że jednak pojedziemy do Ajoyani, bo moich pieniążków powinno wystarczyć na wszystko. Szybko znaleźliśmy terminal (na torach kolejowych, haha) autobusu jadącego do Macusani i ruszyliśmy w drogę. Ten autobus okazał się wyjątkowo dobry. Nowiutki autokar (Mercedes), coś w rodzaju naszych „Szwagropoli”. Kierowca jechał wyjątkowo bezpiecznie. Początkowo znaną dla mnie już ze wcześniejszych wyjazdów drogą w kierunku Cuzso, po kilkunastu kilometrach odbił w prawo na nowo położoną czarną nitkę asfaltu „Interoceanicy”, która w dalszym przebiegu wiedzie wciąż nowym asfaltem przez dżunglę do Brazylii a następnie aż na wschodnie wybrzeże Ameryki Południowej. Ach, jakaż była by to podróż? Przejechać całą Amerykę w szerz, najlepiej na motorze…. może kiedyś, kto wie????

„Interoceanica” w dalszym przebiegu za Juliacą przebija się przełęczami między Cordillerą Vilcanota i Cordillerą Carabaya zapewniając przepiękne widoki najpierw na płaskowyż a później na Adyjskie szczyty Cordillery. Bardzo przyjemna to była podróż. Cały autobus Indian i tylko jeden gringo- ja Nawet dostałem propozycje pracy jak wysiądę przy wypasie Alpak na andyjskich halach, tylko pytali czy gringo umie pracować w ten sposób, hehe:) I kto wie, gdyby nie moja kochana, stęskniona Żonka czekająca w Majes i inne dodatkowe zobowiązania, to może nawet bym się zdecydował…. W każdym razie cały autobus z Fredym i ze mną na czele miał niezły ubaw. Ja za to pokazałem bliżej siedzącym pasażerom moją dosyć dokładną mapę Peru, gdzie mogli odnaleźć swoje górskie miejscowości. Byli prawdziwie zdziwieni i pytali: skąd gringo wiedzą gdzie leżą te wioski?Po przejechaniu około 150 km i po uzyskaniu wielu cennych porad odnośnie Ajoyani od pasażerów, wysiedliliśmy na skrzyżowaniu przy tablicy „witamy w Ajoyani” Stąd jeszcze dwa kilometry spaceru po płaskim terenie wśród widoków Andyjskich hal do wypasu Alpak i górskich szczytów. Po drodze rozmawialiśmy z dwójką innych pasażerów, którzy wysiedli z nami i też podążali do Ajoyani. Po kilometrze zatrzymał się samochód terenowy, którym jechali jacyś inżynierowie i wszystkich nas zabrali do miejscowości.

Ajoyani jest naprawdę czarujące. Wszyscy przypadkowi mieszkańcy witali nas bardzo serdecznie, część pytała o cel naszej wizyty. Po kilku chwilach doszliśmy do małego rynku zrobionego w nowoczesny sposób, przy którym znajdował się nowiutki, spory budynek urzędu gminy. Za nim znajdowała się dawna część rynku z starym pięknym kościołkiem. Cała miejscowość to może zaledwie kilkadziesiąt budynków mieszkalnych położonych przy głównej starej ulicy i kilku prostopadłych uliczkach. Wieś leży na końcu niewielkiego płaskowyżu, w dolinie małej rzeczki pomiędzy wznoszącymi się Andyjskimi Szczytami, coś pięknego. Czas jak by tu stał w miejscu. Architektura starego kolonialnego budownictwa jakoś wcale się nie gryzie z nowoczesnym małym ryneczkiem i urzędem gminy. Po kurtuazyjnej wizycie u burmistrza i złożeniu odpowiednich papierów w urzędzie udaliśmy się do jedynej „restauracji” na obiad. W malutkim lokalu urządzonym w domowy sposób siedziało kilkunastu mieszkańców wioski jedząc posiłek. Wszyscy nas grzecznie przywitali. Był nawet wcześniej poznany burmistrz. Starsza Indianka podała nam jak wszystkim jedyny zestaw z menu: zupę i na drugie kawał pieczonego mięsa z Alpaki z ryżem, ziemniakiem i sałatką z cebuli. Pyyycha, palce lizać , wszystko za 3,5 sola!!! Polecam:)

Z rozmów przy stole dowiedzieliśmy się,ze Ajoyani to „zagłębie Alpakowe” w Peru i ludziom z tego powodu żyje się tu całkiem dobrze. W drodze powrotnej do skrzyżowania skąd miał nas zabrać autobus przekonaliśmy się że to prawda. Nie odpuściłem sobie zdobycia choćby malutkiej górki i wybiegłem na niewysokie wzgórze z krzyżem skąd rozpościerał się piękny widok na cała wieś. Fredy skwitował to stwierdzeniem: „Loco gringo”:) Miejscowość jest naprawdę jak na Peru bogata. Ma np.: duży stadion z bieżnią, nową halę sportową i kryty basen! A wszystko to dzięki Alpakom, których pasie się tu po okolicznych halach setki.

Droga do Juliacy powracającym z Macusani znanym nam wcześniej autobusem minęła bardzo spokojnie, wręcz sennie. W Juliace byliśmy późnym popołudniem. Od razu udaliśmy się na terminal „Transzeli” po portfel. I o dziwo- był!!! ale…. prawie bez pieniędzy. Fredy powiedział że się tego spodziewał i że kamień spadł mu z serca bo ma wszystkie dokumenty. A co do pieniędzy, no cóż… nieuczciwi znalazcy wzięli sobie „rekompensatę”; ale czy w Polsce nie było by podobnie?Za pozostałe pieniądze kupiliśmy bilety powrotne do Arequipy nocnym kursem o 23.00 tym razem skrupulatnie dobierając firmę i autobus. Firma „San Martin” – polecam. Do wyjazdu zostało nam kilka godzin więc wybraliśmy się jeszcze do centrum miasta.

Juliaca to wielkie centrum peruwiańskiej kontrabandy. Wśród gęstego ulicznego ruchu w ciasnych uliczkach można kupić dosłownie wszystko!!! Każda uliczka ma swój „dział”, tzn: na jednej są garnki, na innej komputery , na jeszcze inne motocykle itp. Wszystko oczywiście to podróby, zazwyczaj chińskie, sprzedawane często nielegalnie i raczej taniej niż w innych częściach kraju. Jest też mnóstwo podrobionych towarów z pobliskiej Boliwii i z całego Peru. Warte do zobaczenia, typowo nie turystyczne miasto Peru. My udaliśmy się na rynek i trafiliśmy do franciszkańskiej skromnej ale pięknej Katedry wprost na rozpoczynającą się Mszę. Zostaliśmy do końca, później zwiedziliśmy miasto- targ pytając o ceny niektórych produktów. Rzeczywiście taniej.

Nocny autobus firmy „ San Martin” okazał się porządnym w miarę nowym autokarem . Podróż minęła spokojnie i bez przygód. Można było się wyspać. Dojechaliśmy na 4.30 rano do Arequipy. O 5.30 wsiedliśmy w pierwszego zdezelowanego niestety „Del Carpio” do Pedregal- Majes. O 7.30 byliśmy w naszym Ceo.

Suma- summarum projekt w Ajoyani nie przeszedł. Okazał się finansowo nie korzystny dla Ceo i przegrał z innym bardziej dochodowym dla naszej szkoły projektem budowy rozrzutnika do gnoju w nadmorskim Ite. Może trochę szkoda bo nie wiem czy kiedyś jeszcze uda mi się wrócić do Ajoyani, zagłębia Alpakowego i wiecznie radosnych i uprzejmych Górali Andyjskich. Zobaczymy…??? Wniosek – podróże kształcą Rodacy, a więc pakujcie plecaki i w drogę…..

Grzesiek